Urząd Miasta w Pruszczu Gdańskim

Wybierz język

Polski

Wyszukiwarka

Treść strony

Warto zobaczyć

Kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Św. z pastorówką – obecnie biblioteką publiczną, bramą cmentarną oraz terenem przykościelnym wraz z kaplicą przedpogrzebową, murem kościelnym i starodrzewem, ul. Wojska Polskiego 34 (wpis do rejestru nr 305 z 13 sierpnia 1962 r.). Świątynię wzniesiono przed rokiem 1367 w stylu gotyckim. Budynek kościoła jest murowany z cegły, trójnawowy z gwiaździstym sklepieniem nad nawami oraz sklepieniem krzyżowym nad prezbiterium. W 1433 roku spalony przez husytów, w 1460 przez Krzyżaków, a w 1577 ucierpiał w czasie walk Batorego z Gdańskiem. W latach 1585 - 1945 w rękach protestantów. W 1801 roku jako jeden z nielicznych budynków ocalał z pożaru miejscowości, a w 1807 roku pełnił krótko funkcję magazynu prochu dla wojsk napoleońskich. II wojnę światową przetrwał bez większego szwanku. 5 września 1948 roku został ustanowiony filią kościoła parafialnego, a 10 listopada 1980 roku - ośrodkiem nowo powołanej parafii katolickiej. Zachowało się wyposażenie kościoła z bogatym, rzeźbionym z drewna i polichromowanym wyposażeniem, m.in. renesansową amboną z 1578 roku, galerią i barokowym prospektem organowym. Do 1945 roku znajdował się tu również antwerpski ołtarz z XVI wieku, który obecnie jest cennym eksponatem Muzeum Narodowego w Warszawie. Na osi głównego wejścia do kościoła znajduje się brama cmentarna wzniesiona w 1648 roku. Po północnej stronie świątyni znajdziemy neogotycką kostnicę z drugiej połowy XIX wieku. Naprzeciwko kościoła stoi budynek dawnej plebanii wzniesionej w 1755 roku.

Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (fot. S. Czalej)
Zegar na wieży kościoła
Zegar na wieży kościoła (fot. S. Czalej)
Brama cmentarna
Brama cmentarna (fot. S. Czalej)

Dom mieszkalny, ul. Krótka nr 6 (wpis do rejestru nr 612 z 30 maja 1972) - zbudowany w I połowie XIX wieku w stylu klasycystycznym, o konstrukcji szkieletowej wypełnionej cegłą licówką, od frontu znajduje się podcień z czterema kolumnami jońskimi z facjatka zwieńczoną trójkątnym szczytem z owalnym okienkiem.

Dom mieszkalny, ul. Grunwaldzka nr 23 (wpis do rejestru nr 613 z 30 maja 1972) - zbudowany na początku XIX wieku w stylu klasycystycznym, dwukondygnacyjnym z frontowym ryzalitem ujętym parami dekoracyjnych, płaskich filarów; zwieńczony przyczółkiem ze zdobieniami.

Dom mieszkalny, ul. Chopina 22 - typowy dla miejskiej zabudowy willowej dom z IV ćwierci XIX wieku z wieloboczną wieżą na narożu, ozdobiony bogatą eklektyczną sztukaterią oraz bonowaniem.

Dom mieszkalny, ul. Grunwaldzka 71A - Pałac Winkerta z 1875 roku, stanowiący dawne gospodarstwo Russotschin, posiadajęcy elementy neorenesansowe z pseudoryzalitem na osi fasady, zwieńczonym szczytem.

Elektrownia wodna Pruszcz I położona jest w rozwidleniu rzeki Raduni rozdzielającym ją na Kanał Raduni i Starą Radunię. Elektrownia wybudowana została w 1921 r. i wraz z przynależnymi gruntami stanowiła własność Przedsiębiorstwa Elektryfikacyjnego podległego Senatowi Wolnego Miasta Gdańska. Po wojnie elektrownię uruchomiono w 1946 r. w celu wytworzenia energii elektrycznej poprzez pracę turbiny wodnej wykorzystującej energię rzeki Raduni. W elektrowni Pruszcz zainstalowano jedną turbinę typu Francisa o mocy 100 KW pracującą na spadzie 2,69 m.Od średniowiecza do okresu okupacji nurty Raduni ujęte w nowe koryto napędzały szereg zakładów wodnych: kuźni, młynów, kaszarni, foluszy, na Wielkim Młynie w Gdańsku kończąc. Hydrowęzeł pruszczański już od XIV wieku był budowlą strategiczną za względów gospodarczych i obronnych gdańskiej metropolii. Jego układ praktycznie do dziś pozostał niezmieniony. Postęp techniki nakazywał jedynie kolejne zmiany konstrukcji jazów i zastawek.

Budynek mieszkalny przy ul. Chopina 22
Budynek mieszkalny przy ul. Chopina 22 (fot. J. Swis)
Budynek mieszkalny przy ul. Krótkiej 6
Budynek mieszkalny przy ul. Krótkiej 6 (fot. J. Swis)
Elektrownia wodna Pruszcz 1
Elektrownia wodna Pruszcz 1 (fot. J. Swis)

Kanał Raduni – sztuczny przekop Raduni wraz z groblami, towarzysząca zabudową i zielenią na całej długości obiektu – od śluzy na zachód od Pruszcza Gdańskiego do ujścia Kanału do Starej Motławy w Gdańsku (wpis do rejestru nr 986 z 18 maja 1981). Kanał został wytyczony w 1338 roku, a wybudowany w latach 1348-1356 przez Krzyżaków. Pomysł realizacji tej budowli przypisuje się zwykle komturowi gdańskiemu i późniejszemu wielkiemu mistrzowi zakonu krzyżackiego Winrichowi von Kniprode, jednakże rzeczywistym inicjatorem budowy był inny komtur gdański (z lat 1333-34) Jordan von Vehren. Kanał miał służyć przede wszystkim do zaopatrzenia Gdańska i tamtejszego zamku krzyżackiego w świeżą wodę pitną, a także jako napęd dla Wielkiego Młyna.

Kanał Raduni
Kanał Raduni (fot. S. Czalej)
Kanał Raduni - widok na Urząd Miasta
Kanał Raduni (fot. J. Swis)
Kanał Raduni
Kanał Raduni (fot. S. Czalej)

Zespół cukrowni Pruszcz, ul. Chopina 17 (wpis do rejestru nr 1369 z 25 sierpnia 1992) – zbudowana w latach 1879-1880 z inicjatywy i staraniem doktora Hermanna Wiedemanna, lekarza z zawodu, który był wieloletnim dyrektorem cukrowni. W skład zespołu cukrowni wchodzi portiernia z bramami i murem, budynek biura głównego, kotłownia główna, surownia, budynek techniczno-produkcyjny, budynek filtracji, pakownia, warniki, suszarnia, magazyn cukru, miodownik, piec wapienny, kuźnia, rezydencja akcjonariusza oraz willa dyrektora.

Cukrownia - widok z wiaduktu
Cukrownia - widok z wiaduktu (fot. J. Swis)
Zespół Cukrowni Pruszcz
Zespół cukrowni Pruszcz (fot. J. Swis)
Komin cukrowni
Komin cukrowni (fot. S. Czalej)

Kościół parafialny pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z działką oraz starodrzewem, wybudowany w latach 1923-1929, ul. Chopina 3 (wpis do rejestru nr 1848 z 9 czerwca 2009). Podczas walk w 1945 roku zniszczeniu uległ dach kościoła, wywieziono także oba dzwony. Świątynię odbudowano pod koniec lat 50. ubiegłego wieku. Z oryginalnego wyposażenia zachowały się w nim m.in. organy z 1925 roku. W 1957 roku administratorem, a następnie proboszczem parafii został ks. Józef Waląg. Przeprowadził wiele remontów, jego dziełem jest też nowy dom katechetyczny wraz z plebanią. O zasługach ks. Waląga dla parafii najlepiej świadczy fakt, że jego imię nosi reprezentacyjna aleja w centrum Pruszcza.
 

Kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
Kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy (fot. S. Czalej)
Brama wjazdowa do kościoła
Brama wjazdowa do kościoła (fot. S. Czalej)
Kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
Kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy (fot. S. Czalej)

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna - budynek plebanii (obecnie biblioteka) został wzniesiony w 1755 r. (data na szczycie) i przebudowany wraz z domami należącymi do kościoła w 1794 r. Dwutraktowy budynek wzniesiony został na planie prostokąta, posiada fasadę z dwuosiową facjatką pośrodku zwieńczoną trójkątnym szczytem. Przed fasadą stoją dwa granitowe słupki w typie gdańskich przedproży z datą 1651.

Budynek Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej
Budynek Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej (fot. J. Swis)
Wnętrze biblioteki
Wnętrze biblioteki (fot. J. Swis)
Czytelnia
Czytelnia (fot. J. Swis)

Dane kontaktowe

URZĄD MIASTA W PRUSZCZU GDAŃSKIM

ul. Grunwaldzka 20, 83-000 Pruszcz Gdański
tel. +48 58 775 99 21, fax. +48 58 682 34 51
e-mail: urzad@pruszcz-gdanski.pl

Mapa dojazdu

Fotokod

http://pruszcz-gdanski.pl
http://pruszcz-gdanski.pl

Stopka

Wszelkie prawa zastrzeżone

fot. Sławomir Czalej

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku 'Graficzna wersja strony' znajdującego się w górnej części witryny.
e-mapaMapa zasięgu WiFi1PogodaInformacje dla niesłyszącychWidget Gadu-Gadu

Z
O
B
A
C
Z

T
A
K
Ż
E

baner toplayer
Faktoria Kultury 2017